Yayın Etiği İlkeleri
Türkçülük Araştırmaları Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Basın Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’ne uymaktadır. Türkçülük Araştırmaları Dergisi, Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) ve World Association of Medical Editors (WAME) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkeleri’ni benimsemiştir.
Yayın Etiği İlkeleri
Türkçülük Araştırmaları Dergisi’ne yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların daha önce herhangi bir şekilde yayımlanmamış özgün çalışma niteliği taşıması gerekir. Aynı veya büyük ölçüde benzer makalelerin dergiye gönderilmesi hâlinde baş editör bu tür makaleyi yazara geri gönderir ve tekrar yayına teşebbüs eden yazara 1 (bir) yıl süreyle ambargo uygulayabilir.
Aynı Çalışmanın Birden Fazla Dergiye Eş Zamanlı Olarak Gönderilmesi
Türkçülük Araştırmaları Dergisi’ne yayımlanmak üzere gönderilen çalışmalar, herhangi bir yere yayımlanmak üzere gönderilmemiş özgün çalışma niteliği taşımalıdır. Dergiye makale gönderen yazar(lar)dan çalışmanın herhangi bir yere yayımlanmak üzere gönderilmemiş olduğuna dair açık erişim izni kapsamında beyan istenir. Aynı çalışmanın birden fazla dergiye eş zamanlı olarak gönderildiğinin tespit edilmesi durumunda editör, makaleyi incelemeden iade edebilir veya incelemeleri dikkate almadan reddedebilir.
İntihali Engelleme Amaçlı Kontrol
Türkçülük Araştırmaları Dergisi, yayın etiği gereği gönderilen her çalışmanın bütünlüğünü korumak adına intihal denetiminden geçirilmesini zorunlu kılar. Her çalışmanın kullanılan yazılım aracılığıyla ortaya çıkan eşleşmeleri derinlemesine incelenerek gönderme ve atıfı doğru olan eşleşmeler ayıklanır. Ayıklama sonucunda kalan eşleşmeler incelenerek hatalar tespit edilir ve yayın kurulu için rapor hâline getirilir. Yayın kurulu her çalışmanın intihal denetim raporu ışığında çalışma hakkında nihai kararını verir. İntihal raporunda benzerlik oranının %15’den az olması gerekmektedir. %15’den daha yüksek çıkması durumunda raporda yer alan hataların yazarlar tarafından düzeltilmesi istenebilir veya çalışma reddedilebilir.
Sahtecilik
Türkçülük Araştırmaları Dergisi, yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların araştırmaya dayanmayan verilerden üretilmesi veya yapılmamış bir araştırmanın yapılmış gibi gösterilmesi gibi durumlarda söz konusu çalışmaları editör kararıyla reddeder.
Katılımcıların Kişisel Verilerinin Korunması
Türkçülük Araştırmaları Dergisi, yasal olarak kamuya açık olmayan insan katılımcılarla ilgili kişisel veya hassas verileri veya materyalleri içeren tüm araştırmaların resmî etik incelemeye tabi olmasını şart koşar. Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumakla sorumludur.
Etik İhlal Bildirimleri
Türkçülük Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanan bir makalede önemli bir hata ya da yanlışlık fark edildiğinde ya da editoryal içerik ile ilgili (intihal, yinelenen makaleler vb.) herhangi bir şikâyet söz konusu olduğunda turkculukarastirmalaridergisi@gmail.com veya editorturkculukdergisi@gmail.com adreslerine e-posta göndererek bildirimde bulunulabilir.
Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Türkçülük Araştırmaları Dergisi yayın politikaları gereği, bir çalışma veya makalenin geri çekilmesi aşamasında yazar(lar)a ve yayın kuruluna düşen görev ve sorumluluklar kapsamında; yazar(lar)ın yayımlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, geri çekme işlemlerinde dergi editörüyle iş birliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır. Değerlendirme aşamasındaki çalışmasını geri çekme talebinde bulunmak isteyen yazar(lar), “Geri Çekme Formu”nu doldurarak her bir yazarın ıslak imzası ile imzalanmış ve taratılmış hâlini turkculukarastirmalaridergisi@gmail.com / editorturkculukdergisi@gmail.com adresleri üzerinden e-posta aracılığıyla editör kuruluna iletmekle yükümlüdür. Editör kurulu geri çekme bildirimini inceleyerek en geç bir hafta içerisinde dönüş sağlar.
Türkçülük Araştırmaları Dergisi editör kurulu; yayınlanmış, erken görünümdeki veya değerlendirme aşamasındaki bir çalışmaya ilişkin telif hakkı ve intihal şüphesi oluşması durumunda, çalışmayla ilgili soruşturma başlatma yükümlülüğü taşır. Editör kurulu yapılan soruşturma sonucunda değerlendirme aşamasındaki çalışmada telif hakkı ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda çalışmayı değerlendirmeden geri çeker ve tespit edilen durumları detaylı bir şekilde kaynak göstererek yazarlara iade eder.
Editör kurulu, yayınlanmış veya erken görünümdeki bir çalışmada telif hakkı ihlali ve intihal yapıldığını tespit etmesi durumunda, en geç bir hafta içerisinde aşağıdaki geri çekme ve bildiri işlemlerini gerçekleştirir.
Etik ihlali tespit edilen çalışmanın
Etik ihlali tespit edilen çalışmanın;
- Elektronik gösterimdeki başlığının başına “Geri Çekildi:” ibaresi eklenir.
- Elektronik gösterimdeki Öz ve Tam Metin içerikleri yerine çalışmanın geri çekilme gerekçeleri, detaylı kanıt kaynakları varsa yazar(lar)ın bağlı olduğu kurum ve kuruluşların konu hakkındaki bildirimleri ile birlikte yayımlanır.
- Dergi web sitesinin ana sayfasından geri çekme bildirimi ilan edilir.
- Geri çekme tarihinden itibaren ilk yayınlanacak sayının elektronik ve basılı kopyasının içindekiler listesine “Geri Çekildi: Çalışma Başlığı” şeklinde eklenir, birinci sayfasından başlamak koşuluyla geri çekme nedenleri ve buna kaynak gösterilen orijinal alıntıları kamuoyu ve araştırmacılarla paylaşılır.
- Yazar(lar)ın bağlı olduğu kuruluş(lar)a yukarıdaki geri çekme bildirimleri iletilir.
- Yukarıda sıralanan geri çekme bildirimleri derginin dizinlendiği kurum ve kuruluşlar ile Millî Kütüphane Başkanlığına dizin sistemleri ve kataloglara kaydedilmesi için iletilir.
- Ayrıca dergi editör kurulu etik ihlalde bulunulan çalışma yazar(lar)ının daha önce yayınlanmış çalışmalarının yayın evlerine veya yayın kurullarına, yayınlanan çalışmaların geçerlik ve güvenilirliğini güvence altına almalarını veya geri çekmelerini önerebilir.
Anket ve Mülakata Dayanan Çalışmaların Yayını
Türkçülük Araştırmaları Dergisi, bilimsel süreli yayıncılıkta etik güvence oluşturmak amacıyla, Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE) “Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehber İlkeleri” ve “Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları” ilkelerini benimsemektedir. Bu kapsamda dergiye gönderilen çalışmalarda etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bunula ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) makalenin ilk sayfasında yer verilmelidir. Ayrıca veri toplama sürecinde etik hususlara hassasiyet gösterildiğinin kanıtları (başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için izin alınması gibi) çalışma içinde sunulmalıdır.
Özel Sayı Yayımlama Politikası
Türkçülük Araştırmaları Dergisi’nde özel sayı yayınlanabilir. Özel sayılarda ele alınacak konular, Yayın Kurulu tarafından mevcut tartışmaların odak noktası olacak şekilde belirlenir. Özel sayıda yer alması için gönderilen makaleler önce Editöryal ön incelemeye tabi tutulduktan sonra derginin yazım kurallarına uygunluk açısından incelenir ve intihal denetiminden geçirilir. Bu aşamalardan sonra çift taraflı kör hakemlik modeliyle değerlendirme sürecine alınır. Derginin “Değerlendirme ve Yayın Süreçleri” özel sayı için de geçerlidir. Özel sayılarda tema alanıyla ilgili olarak konuk editör de görevlendirilebilir.
Editöryal Gizlilik Yükümlülüğü
Türkçülük Araştırmaları Dergisi’nin editörleri, dergiye gönderilen çalışmaları gizli belgeler olarak görür ve bu durum yazarlarının izni olmadan bir yazı hakkında kimseye bilgi vermeyecekleri anlamına gelir. Makale inceleme sürecinde editörler, Yayın Kurulu Üyeleri ve hakemler dışında kimsenin çalışmalara erişim izni verilmez. Dergi yönetim sistemine girilen isim ve elektronik posta adresleri gibi kişisel bilgiler, yalnızca bu derginin bilimsel amaçları doğrultusunda kullanılacaktır. Bu bilgiler başka bir amaç veya bölüm için kullanılmayacak olup üçüncü taraflarla paylaşılmayacaktır.
Bilimsel Suistimal İddiaları-Şüpheleri
Türkçülük Araştırmaları Dergisi editörleri, dergilerinde yayımlanan bir makaleyle ilgili herhangi bir araştırma suistimali iddiasından haberdar olmaları durumunda, iddialarla ilgili olarak COPE’un yönergelerini izlemeleri gereklidir. Ayrıca hakemler de araştırma veya yayının suistimalinden şüphelendikleri durumlarda konuyu Editöre bildirebilirler.
Türkçülük Araştırmaları Dergisi, aşağıdaki veya benzeri konularda suistimal iddialarıyla karşılaştığında COPE akış şemalarına uygulamayı taahhüt eder.
Tekrar Yayından Şüphelenildiğinde Yapılacaklar
Türkçülük Araştırmaları Dergisi editör kurulu; yayınlanmış veya erken görünümdeki bir çalışmaya ilişkin tekrar yayın şüphesi oluşması durumunda, çalışmayla ilgili inceleme başlatır. İnceleme kapsamında ilgili çalışma iddialarla birlikte yayın kurulunun dikkatine sunulur. Yayın kurulu tekrar yayın olduğuna kanaat getirirse makale editör kararıyla geri çekilir.
İntihalden Şüphelenildiğinde Yapılacaklar
Türkçülük Araştırmaları Dergisi editör kurulu; yayımlanmış veya erken görünümdeki bir çalışmaya ilişkin intihal şüphesi oluşması durumunda, çalışmayla ilgili inceleme başlatır. Editör kurulu intihal olduğuna kanaat getirirse makale editör kararıyla geri çekilir.
Yazarlık Değişikliği Taleplerinde Yapılacaklar
Yazar değişikliği yalnızca makale kabul edilmeden önce işleme alınır. Yazarların makalelerini göndermeden önce yazarların listesini ve sırasını dikkatlice gözden geçirmeleri gerekmektedir. Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
Açıklanmamış Çıkar Çatışması Durumundan Şüphelenildiğinde Yapılacaklar
Türkçülük Araştırmaları Dergisi editör kurulu; yayınlanmış veya erken görünümdeki bir çalışmaya ilişkin açıklanmamış çıkar çatışması şüphesi oluşması durumunda, çalışmayla ilgili inceleme başlatır. Editör kurulu açıklanmamış çıkar çatışması tespit ederse etik ilkelere uymadığı gerekçesiyle makale editör kararıyla geri çekilir.
Haksız veya Hediye Yazarlıktan Şüphelenildiğinde Yapılacaklar
Birden çok yazarlı makalelerde çalışmaya katkısı olmayan yazar(lar)ın isimlerine yer verilmesi (hediye yazarlık) etik ilkeler açısından kabul edilemez bir durumdur. Birden çok yazarlı çalışmalarda yazar rollerinin (hangi yazarın çalışmaya nasıl bir katkıda bulunduğunun) makalede açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Türkçülük Araştırmaları Dergisi editör kurulu; yayınlanmış veya erken görünümdeki bir çalışmaya ilişkin haksız veya hediye yazarlık şüphesi oluşması durumunda, çalışmayla ilgili inceleme başlatır. Editör kurulu haksız veya hediye yazarlık durumu tespit ederse ilgili yazar(lar)ın ismi makaleden silinir.
Etik İhlal Şüphesi e-Posta vb. ile Doğrudan Haber Verildiğinde Yapılacaklar
Türkçülük Araştırmaları Dergisi editör kurulu; yayınlanmış veya erken görünümdeki bir çalışmaya ilişkin etik ihlal şüphesi oluşması durumunda, çalışmayla ilgili inceleme başlatır. Editör kurulu etik ihlal olduğuna kanaat getirirse makale editör kararıyla geri çekilir. İnceleme sonucuyla ilgili iddia sahibine de e posta aracılığıyla geri dönüş yapılır.
Sosyal Medya Aracılığıyla Etik İhlal Şüphesi Duyurulduğunda Yapılacaklar
Türkçülük Araştırmaları Dergisi editör kurulu; yayınlanmış veya erken görünümdeki bir çalışmaya ilişkin etik ihlal şüphesi oluşması durumunda, çalışmayla ilgili inceleme başlatır. Editör kurulu etik ihlal olduğuna dair kanaat getirirse makale editör kararıyla geri çekilir. İnceleme sonucuyla ilgili iddia sahibine de sosyal medya aracılığıyla geri dönüş yapılır.
Şikâyet Prosedürü
Türkçülük Araştırmaları Dergisi’nde editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikâyetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür. Şikâyetler, Türkçülük Araştırmaları Dergisi’nin veya editör ekibinin sorumluluğunda olan içerik, prosedür veya politikalarla ilgili olmalıdır ve turkculukarastirmalaridergisi@gmail.com / editorturkculukdergisi@gmail.com adreslerine e-posta ile gönderilmelidir. Gizli olarak ele alınacak şikâyetler, editör ekibinin ilgili üyesi tarafından incelenir ve editör tarafından şikâyetlere yanıt verilir. Bu ilk yanıtın yetersiz olduğu düşünülürse şikâyet sahibi, şikâyetinin baş editöre iletilmesini talep edebilir. Şikâyetlere iki hafta içerisinde yanıt verilir.
İtiraz Süreci
Türkçülük Araştırmaları Dergisi’nin değerlendirme sonucu yazar(lar)a iletilen editör ve yayın kurulu görüşlerine yazar(lar)ın itiraz etme hakkı saklıdır. Yazar(lar), çalışmaları için yapılan değerlendirme sonucu görüş ve yorumlara ilişkin itiraz gerekçelerini bilimsel bir dille ve dayanaklarını referans göstererek turkculukarastirmalaridergisi@gmail.com / editorturkculukdergisi@gmail.com adreslerine e-postayla iletmelidir. Yapılan itirazlar editör ve yayın kurulu tarafından en geç bir ay içerisinde incelenerek (Çalışmanın alan editörü ve hakemlerine yapılan itirazlar hakkında görüş talep edilebilir.) yazar(lar)a olumlu veya olumsuz dönüş sağlanır. Değerlendirme sonucunda yazar(lar)ın itirazları olumlu bulunması durumunda, editör kurulu çalışmanın konu alanına uygun yeni hakemlendirme yaparak değerlendirme sürecini yeniden başlatır.
Çıkar Çatışmaları
Türkçülük Araştırmaları Dergisi, tarafsız incelemeyi sağlamak amacıyla editörlerden veya yayın kurulu üyelerinden gelen gönderilerin ele alınması sürecinde; öncelikle bu tür gönderiler başka dergilere yönlendirilir, bunun mümkün olmaması durumunda gönderi sahibinin dergideki görevi askıya alınır. Bu gönderiler çift taraflı kör hakemlik süreci içerisinde değerlendirilir.
Araştırma Etiği İlkeleri
Türkçülük Araştırmaları Dergisi, araştırma etiği noktasında yüksek standartları gözeterek uluslararası araştırma etiği ilkelerini benimser. Makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.
- Araştırmanın tasarlanması, tasarımın gözden geçirilmesi ve araştırmanın yürütülmesinde, bütünlük, kalite ve şeffaflık ilkeleri sağlanmalıdır.
- Araştırma ekibi ve katılımcılar, araştırmanın amacı, yöntemleri ve öngörülen olası kullanımları; araştırmaya katılımın gerektirdikleri ve varsa riskleri hakkında tam olarak bilgilendirilmelidir.
- Araştırma katılımcılarının sağladığı bilgilerin gizliliği ve yanıt verenlerin gizliliği sağlanmalıdır. Araştırma katılımcıların özerkliğini ve saygınlığını koruyacak şekilde tasarlanmalıdır.
- Araştırma katılımcıları gönüllü olarak araştırmada yer almalı, herhangi bir zorlama altında olmamalıdır.
- Katılımcıların zarar görmesinden kaçınılmalıdır. Araştırma, katılımcıları riske sokmayacak şekilde planlanmalıdır.
- Araştırma bağımsızlığıyla ilgili açık ve net olunmalı; çıkar çatışması varsa belirtilmelidir.
- İnsan denekler ile yapılan deneysel çalışmalarda, araştırmaya katılmaya karar veren katılımcıların yazılı bilgilendirilmiş onayı alınmalıdır. Çocukların ve vesayet altındakilerin veya tasdiklenmiş akıl hastalığı bulunanların yasal vasisinin onayı alınmalıdır.
- Çalışma herhangi bir kurum ya da kuruluşta gerçekleştirilecekse bu kurum ya da kuruluştan çalışma yapılacağına dair onay alınmalıdır.
- İnsan ögesi bulunan çalışmalarda, “yöntem” bölümünde katılımcılardan “bilgilendirilmiş onam” alındığının ve çalışmanın yapıldığı kurumdan etik kurul onayı alındığı belirtilmesi gerekir.
Değerlendirme Süreci
Türkçülük Araştırmaları Dergisi’ne gönderilen bütün çalışmalar, ilk olarak intihal kontrolüne daha sonra editör incelemesine ve ön değerlendirme sürecine tabi tutulmaktadır. Bu süreçte, çalışmaların derginin yazım kurallarına ve Türk Dil Kurumunun yazım (imlâ) kurallarına uygunluğu kontrol edilmektedir. Ayrıca çalışmanın derginin temasıyla uyumu, bilimsel ve akademik niteliği, literatüre sağladığı katkısı, yöntemi ve sonuçlarının özgünlüğü incelenmektedir. Editör, gerekli durumlarda yazarla iletişime geçip düzenleme isteyebilir. Çalışmanın hakeme gönderilmesinin uygun bulunması durumunda hakem ataması gerçekleştirilir. Kör hakemlik sistemini benimseyen Türkçülük Araştırmaları Dergisi, makalelerin uzmanlık alanı ve dili dikkate alınarak, yayın ve danışma kurulu tarafından ulusal ve uluslararası düzeyde önerilen iki hakeme değerlendirme teklifi sunmaktadır. Kör hakemlik sisteminde, hem yazarın hem de hakemlerin kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulmaktadır. Hakemlerin, tam bir tarafsızlık içerisinde alan bilgileri doğrultusunda değerlendirme yapmaları beklenmektedir. Hakemler, gerekli gördükleri takdirde yazardan minor revizyon ve major revizyon talep edebilirler. Hakemlerin biri tarafından yayına uygun bulunup diğeri tarafından uygun bulunmayan çalışmalar için üçüncü bir hakeme başvurulmaktadır. Üçüncü hakemin vereceği karar, makalenin kabul ya da reddedileceğini belirler. Hakemlerden gelen raporlar editör tarafından incelendikten sonra karar yazara bildirilir. Yazarların karara itiraz etme hakkı saklıdır.
Bu süreç, Türkçülük Araştırmaları Dergisi’ne gönderilen tüm çalışmalar için özenle uygulanarak şeffaflık ve tarafsızlık ilkelerine bağlı kalınmaktadır. Çalışmanın kapsamına uygun uzmanlık bilgisi ve doktora derecesi kriteriyle hakem seçimi yapılmaktadır. Bu konuda temel prensibimiz, hakemlerin dergi ekibiyle ya da yazarlarla arasında herhangi bir çıkar çatışmasının bulunmamasıdır. Bu nedenle, dergiye gönderilen tüm çalışmaların değerlendirilmesinde bilimsel titizlik ve tarafsızlık ilkelerini güçlü tutmak için hakemlerin uzmanlık alanları ve kurumsal bağlantıları dikkate alınmaktadır.
Türkçülük Araştırmaları Dergisi yayın kurulunun şeffaflığı ve tarafsızlığı güçlendirmek adına aldığı karar uyarınca, dergimizin kurul üyelerinin araştırma makalesi gönderimi iki yılda bir olabilecek şekilde sınırlandırılmıştır. Dergiye çalışmasını gönderen herhangi bir kurul üyesi, ilgili sayının yayın süreçlerindeki tüm görev ve yetkilerini bırakarak sürecin dışında kalmaktadır.
Toplam değerlendirme süreci 6 ila 15 hafta arasında değişmektedir. Yazarların bu durumu göz önünde bulundurmaları önemle rica olunur.
Yapay Zeka Politikası
Metin inşa sürecinde herhangi bir yapay zeka aracının kullanılması hâlinde, bu durumun makalenin ilgili bölümünde açık ve ayrıntılı biçimde belirtilmesi zorunludur. Yapay zeka araçları hiçbir surette yazar olarak kabul edilmez veya gösterilemez. Bu araçlar, yazarların yapması gereken değerlendirme, analiz ve sonuç çıkarma gibi işlemleri de yapamaz ve yapmamalıdır. Bu nedenle, Türkçülük Araştırmaları Dergisi’ne gönderilen makalelerde yapay zeka kullanıldığı belirtilmeden aktif kullanım tespit edilirse, makale doğrudan reddedilebilir.
Yazarlar, yapay zeka teknolojilerinden doğan aksaklıklara bakılmaksızın çalışmalarının doğruluğu, özgünlüğü ve bütünlüğünden tamamen sorumludur. Bu sorumluluk; üçüncü taraflara ait fikirlerin, verilerin, ifadelerin veya diğer entelektüel katkıların uygun şekilde atıf ve kaynak gösterimiyle belirtilmesini de kapsar.
Hakemler ve editörler, kendilerine gönderilen makalelerin herhangi bir bölümünü veya tamamını yapay zeka platformlarına ya da araçlarına yükleyemez ve değerlendirme sürecine yapay zeka araçlarını dahil edemezler. Bu durum gizliliğin ihlali olduğu için dergi kuruluna gerekli yaptırımı uygulama hakkı doğacaktır.
Ücret Politikası
Türkçülük Araştırmaları Dergisi’nin yayın sürecinin hiçbir aşamasında yazarlardan herhangi bir ödeme alınmamaktadır. Yazarlara, basılı nüshadan birer adet ücretsiz olarak gönderilmektedir. Yazar, hakem ve diğer paydaşlara herhangi bir ödeme yapılmamaktadır.